X

Van een vooronderzoek wordt gesproken wanneer de patiënt heeft aangegeven mogelijk in de toekomst euthanasie te willen. De patiënt kan deze wens bijvoorbeeld uiten nadat de diagnose dementie gesteld is, maar ook nadat de diagnose kanker is gesteld.  Er is dan nog geen sprake van een actueel euthanasieverzoek. De patiënt geeft zijn wensen aan voor een situatie die mogelijk in de toekomst ontstaat, waarbij hij euthanasie wenst als het lijden voor hem ondraaglijk en uitzichtloos is geworden.  

Belangrijke aandachtspunten in deze fase:

 

Advance Care Planning: vroegtijdige communicatie over het levenseinde

Het belang van ACP: 

Vaak beginnen artsen gesprekken over het overlijden pas op het moment dat het sterven nadert. Het is echter van belang om in de fase voordat ernstige klachten ontstaan, wensen en verwachtingen al op elkaar af te stemmen. 
Bij ACP beslist de patiënt zelf in overleg met de arts, voor verschillende scenario’s, welke acties er op dat moment ondernomen moeten worden. Zo maakt de arts samen met de patiënt en andere betrokkenen afspraken over de invulling van de laatste levensfase. 
Het resultaat is dat het voor zorgverleners maar ook naasten eenvoudiger wordt om beslissingen te nemen tijdens de zorg (aan het levenseinde). Beslissingen die dan zo veel mogelijk in overeenstemming zijn met de wensen van de patiënt.  Voor de arts is het van belang dat de eigen standpunten besproken worden, met name het standpunt ten opzichte van euthanasie.
Zeker in de besluitvorming rond euthanasie is het van belang om tijdig te overleggen en de wensen, standpunten en beslissingen vast te leggen, zowel in verklaringen van de patiënt als in het dossier van de arts. Regelmatige bespreking, actualisatie en herbevestiging van de wilsverklaring maakt van de euthanasieverklaring een 'levend document'. Dankzij deze actualisatie en herbevestiging kan de patiënt ervan uitgaan dat de arts weet wat de wens van de patiënt is en wat voor hem of haar ondraaglijk is.

Verslaglegging

Zorgvuldige aantekeningen in het journaal van het besprokene met de patiënt zijn essentieel; beschreven wordt hoe bepaalde besluiten tot stand zijn gekomen, waarom sommige mogelijkheden wel en andere niet toegepast zijn. 

Specialistenbrieven waarin de diagnoses worden gesteld die oorzaak zijn van het lijden

Specialistenbrieven geven een indruk van de diagnose, de progressie en het ontbreken van redelijke behandelopties van de patiënt. 

Zo nodig een schriftelijk euthanasieverzoek (wils- of wensverklaring) door patiënt zelf laten opstellen

In een schriftelijk euthanasieverzoek schrijft de patiënt op onder welke omstandigheden hij euthanasie zou willen. De arts kan, als de patiënt dat wil, met de patiënt meedenken hoe hij dat kan verwoorden. Het is nodig dat in het schriftelijk verzoek duidelijk door de patiënt wordt aangegeven wat hij als ondraaglijk en uitzichtloos lijden beschouwt. Als hij dit helder opschrijft, is het voor de arts duidelijker onder welke omstandigheden de patiënt euthanasie zou willen. Dat hoeft niet heel uitgebreid. Ook taalfouten zijn helemaal niet erg. Het gaat erom dat het verzoek duidelijk van de patiënt is en bij hem past. De patiënt moet onder het schriftelijk euthanasieverzoek zijn naam, de datum en handtekening zetten. Een schriftelijk euthanasieverzoek is belangrijk als de patiënt zo ernstig ziek zou worden dat hij zelf niet meer in staat is om zijn euthanasieverzoek met de arts te bespreken. Mocht communicatie door omstandigheden of plotselinge achteruitgang niet langer mogelijk zijn, dan kan het schriftelijke verzoek in plaats treden van het mondelinge euthanasieverzoek. De arts kan dan nog steeds gehoor geven aan het euthanasieverzoek, mits het verzoek voldoet aan de zorgvuldigheidscriteria. Een schriftelijk euthanasieverzoek is echter niet wettelijk vereist.